Laptop Batarya Bakımı, Dikkat Edilmesi Gerekenler

Laptop bataryası olarak günümüzde lityum iyon (Lithium-Ion) pil gurubu (batarya) kullanılmaktadır. Lityum iyon bataryaların zamanla eskimesine neden olan iki etken vardır:

1- Laptopunuzda aktif bir şekilde kullanım. Ne kadar iyi baksanız da kullanılan her elektronik ürünün bir ömrü vardır. Bu sebeple kullanım süresince zamanla eski performansına nazaran batarya ömrü azalacaktır.

2- Doğal yaşlanma. Laptop bataryanızı hiç kullanmayıp bir kenara koysanız dahi, batarya ömrü kendiliğinden azalmaya devam edecektir.

Laptop bataryalarında, ilk olarak kavramanız gereken husus, her ne olursa olsun, ne kadar özen gösterirseniz gösterin, laptopunuzun bataryadan kullanım süreniz giderek düşecek olduğudur. Tabi ki kullanım şekliniz bataryanızın eskime sürecini yavaşlatacaktır. Daha sıcak ortamda, laptopunuz ısınırken, bataryanız da daha çabuk tükenecektir. Bu sebeple bir numaralı kural: Laptopunuzu soğuk tutun. Laptop bataryanızı, üreticilerin depo şartlarında yani ( 60 F, 16C) oda sıcaklığından daha serin tutunuz. Fakat bataryanızı buzluğa, buzdolabına koymanızın faydası olmayacaktır. Hatta böyle yaparsanız bataryanın içindeki kimyasalları da donduracağınızdan zarar bile verebilirsiniz.

İkinci en önemli nokta ise, laptop bataryalarının her doldurma-boşaltma çevriminde (ya da kullanımında), kapasitesinin azalacağı gerçeğidir. Kendiliğinden olan bu olay, şaşırtıcı değildir. Fakat, ilk kullanım süresine göre kıyaslandığında sizi şaşırtacaktır.

Kullanıcılar laptop içinde bataryalarını sürekli tuttuklarında, bu sırada elektriğe bağlı olduğunu da varsayarsak, şarj ve deşarj süreci devam edecektir. Dolu bir bataryayı sonradan, çalışan bir laptopa eklediğinizde ise, laptop sıcaklığından dolayı, normalden daha hızlı bir şekilde boşalacaktır. Bir kez şarj seviyesi öngörülen bir seviyeye düştüğünde (her firma için farklıdır) AC adaptör extra elektrik akımı sağlayarak laptop bataryasını doldurur. Laptop bataryasının giderek eskimesi, kendinden-boşalmasına bağlıdır ve bu kullanıma bağlı olarak, giderek artar.

Lityum iyon piller normalde, 600 ila 800 şarj/deşarj (dolum/boşalım) çevirimini gerçekleştirir. Bu da 1.5 ila 3 yıl gibi bir kullanılabilirlik süresine tekabül eder. Yukarıda anlattığımız gibi kullandığınızda, laptop bataryanız, yeniden dolum kaynağına (AC Adaptör) gereksiz yere bağlı kalmış olacaktır.

Bir not olarak, bir çok kullanıcı eski laptoplarında olduğu gibi, tam boşalttıktan sonra pili şarj etmekten bahsediyor. Bu durum Nikel Kadmiyum (Nickel Cadmium / Ni-Cd) bataryalar için geçerli bir yöntemdir. Günümüz pilleri artık lityum iyon pillerdir ve bunlar için geçerli değildir. Bu piller farklı kimyasal tepkilere ve farklı karakteristiğe sahiplerdir.

Lityum iyon bataryalar %10 – %20 doluluk oranına sahipken tekrar doldurulmaları en iyi şarj yöntemidir. Bu sağlıklı yöntem ile kapasiteniz daha yavaş bir şekilde düşecektir. Eski inanış, bitmeden doldurmanın yanlış olduğu tezi eski pil tipleri için geçerlidir. Zaten Windows işletim sistemleri bizi uygun seviyelerde tekrar şarj için uyarmaktadır (%10, %20 gibi).

Laptop Bataryaları için Rehberlik edebilecek birkaç husus:

1- Yeni bir laptop bataryasının genellikle boş olarak size sunulduğunu unutmayın ve ilk dolumu olabildiğince uzun tutun. (En az 4 saat) ve bu sırada bataryayı dolmadan kullanmayın.

2- Bataryanızı soğuk tutabiliyorsanız soğuk tutun. Ama sakın buzluğa ya da dondurucuya koymayı denemeyin. Hepten kaybedersiniz.

3- Gerekmiyorsa bataryayı takılı tutmayın. Kullanmayın. Çoğu insan hem pil takılıyken, bataryayı da laptopuna takılı tutmaktadır. Siz ani kapanmayla bilgileriniz gidebilir endişesi taşımıyorsanız, bırakın bataryasız kullanmayı deneyin. Bataryanızı serin ve kuru bir yerde tutun.

4- Laptop bataryanızı yüzde sıfır olacak şekilde tam boşaltmayı denemekten vazgeçin. Artık yapmayın. Bu nikel kadmiyum şarj edilebilen eski pil teknolojisi için geçerliydi. Lityum iyon için değil.

5- Uzun bir süre bataryanızı kullanmadıysanız, doldurmaya kalkmayın. İlk önce onu belli bir seviyeye kadar tüketin. (%10 en az)

6- Yedek bir batarya almayı ama onu, elinizdeki batarya artık kullanılmayacak seviyeye gelinde, verimsizleşince kullanmayı düşünüyorsanız bunu da yapmayın. Çünkü yedek aldığınız batarya durduğu sürede ömründen gidiyor olacaktır. Ayrı batarya aldıysanız, onu da diğeri gibi kullanımda tutun.

Derleyen: Davut YAVUZ